Lưu ý của biên tập viên: Bài viết này đã được cập nhật để phản ánh rằng người dùng trả phí hiện có thể xem Instagram Stories một cách ẩn danh và để nêu bật những quyết định hủy hoại quyền riêng tư gần đây khác của Meta.

Tò mò là lẽ tự nhiên, và hầu hết mọi người có lẽ đều từng tự hỏi ai đã xem hồ sơ Instagram của mình. Nhưng vấn đề không chỉ dừng lại ở sự tò mò đơn thuần. Hồ sơ và các bài đăng Instagram có thể chứa ảnh của bản thân, bạn bè hoặc gia đình, mang lại cái nhìn sâu sắc và cực kỳ riêng tư về cuộc sống.

Việc bị người yêu cũ, một người hâm mộ quá nhiệt tình nhưng không được chào đón, đối thủ cạnh tranh kinh doanh hoặc một người hâm mộ cuồng nhiệt (đặc biệt nếu là người có ảnh hưởng hoặc người của công chúng) theo dõi ngầm trên Insta là điều cần lưu ý. Ngoài ra, thông tin có sẵn qua tài khoản Insta có thể là lợi thế lớn cho tội phạm đang lên kế hoạch thực hiện các cuộc tấn công lừa đảo(cửa sổ mới) nhắm vào mục tiêu cụ thể.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét:

Bạn có biết được ai đang theo dõi Instagram của mình không?

Bản thân Instagram không cung cấp công cụ để xem ai truy cập hồ sơ hoặc xem nội dung (ngoại trừ một số tính năng nhất định, như tin Stories(cửa sổ mới) hoặc phát video Trực tiếp(cửa sổ mới)). Thiết kế nền tảng và mô hình quyền riêng tư được xây dựng rõ ràng nhằm tránh cung cấp mức độ minh bạch đó.

  • Lượt truy cập hồ sơ không được theo dõi theo cách mà người dùng có thể truy cập
  • Instagram không thông báo khi có ai đó xem hồ sơ hoặc lướt xem các bài đăng
  • Không có API chính thức hoặc điểm cuối dữ liệu nào cung cấp thông tin về việc ai đã truy cập hồ sơ

Mặc dù không phải là trọng tâm của bài viết này, nhưng cần lưu ý rằng các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư của Instagram được thiết kế để bảo vệ quyền riêng tư trước những người dùng khác, chứ không phải trước bản thân Instagram hay Meta(cửa sổ mới), công ty gốc của nền tảng này (cũng là chủ sở hữu của Facebook(cửa sổ mới)).

Đây là một công ty kiếm được khoảng 164,5 tỷ USD mỗi năm từ việc xâm phạm quyền riêng tư để nhắm mục tiêu bằng các quảng cáo ngày càng cá nhân hóa hơn. Mọi hồ sơ, ảnh, video, tin (story) hoặc thước phim (reel) được xem (cùng với thời gian và tần suất xem, vào thời điểm nào và đang ở đâu khi xem), danh bạ liên hệ (kết hợp với danh bạ Facebook), bình luận và ID điện thoại đều được Instagram ghi lại chi tiết(cửa sổ mới) để đưa vào thuật toán được thiết kế nhằm bán hàng.

Những gì có thể xem trên Instagram

Mặc dù lượt xem hồ sơ vẫn ở chế độ riêng tư, Instagram có cung cấp một số dữ liệu tương tác có thể truy cập, bao gồm:

  • Người xem Stories: Thông thường có thể xem ai đã xem Instagram Stories của mình, nhưng dữ liệu này chỉ khả dụng trong 24 giờ và có thể không bao gồm một số người, vì những người đăng ký Instagram Plus hiện có thể xem Stories ẩn danh(cửa sổ mới).
  • Người xem Trực tiếp: Cũng có thể xem danh tính của những người đang xem video Trực tiếp, nhưng chỉ khi đang phát trực tiếp.
  • Lượt xem Thước phim và video: Có thể xem tổng số lượt xem nhưng không xem được từng người xem cụ thể.
  • Lượt thích, bình luận và chia sẻ bài đăng: Các hình thức tương tác hiển thị công khai này có thể cung cấp cái nhìn gián tiếp về việc ai đang tương tác với nội dung.

Do đó, Stories và video Trực tiếp là cách duy nhất để xem những cá nhân đã xem nội dung trên chính Instagram, nhưng vì thông tin này chỉ khả dụng trong 24 giờ và người đăng ký trả phí có thể chọn từ chối, nên tính hữu ích của nó trong việc xác định kẻ rình rập trên Insta là rất hạn chế.

Quan trọng là, những yếu tố như ai xuất hiện ở đầu danh sách người xem tin không phản ánh việc ai truy cập hồ sơ nhiều nhất. Các vị trí này bị ảnh hưởng bởi một thuật toán phức tạp tính đến các yếu tố như tương tác lẫn nhau, thư trực tiếp và mức độ tương tác tổng thể, chứ không phải các lượt xem hồ sơ thầm lặng.

Nếu có tài khoản Chuyên nghiệp hoặc tài khoản Nhà sáng tạo, người dùng sẽ có quyền truy cập vào các chỉ số tương tác bổ sung thông qua bảng điều khiển Instagram Insights(cửa sổ mới). Tuy nhiên, một lần nữa, vẫn không thể xem danh tính cụ thể của những người truy cập.

Các ứng dụng bên thứ ba tuyên bố cung cấp giải pháp

Nơi nào có nhu cầu, nơi đó luôn có những kẻ sẵn sàng trục lợi. Một tìm kiếm nhanh trên App Store hoặc Play Store sẽ trả về hàng tá ứng dụng tuyên bố hiển thị ai xem hồ sơ Instagram hoặc rình rập tài khoản.

Các ứng dụng này thường hứa hẹn mang lại những thông tin chi tiết như ID của người truy cập hồ sơ, những người đã hủy theo dõi, người xem bị ẩn, v.v. Tuy nhiên, những tuyên bố này nhẹ nhất là gây hiểu lầm và tồi tệ nhất là nguy hiểm vì các lý do sau:

1. Những hạn chế về API của Instagram

Một giao diện (cửa sổ mới)lập trình (cửa sổ mới)ứng dụng(cửa sổ mới) (API) là một tập hợp các quy tắc và công cụ cho phép các hệ thống phần mềm khác nhau giao tiếp với nhau. Graph API(cửa sổ mới) của Instagram, giao diện chính thức duy nhất mà qua đó các nhà phát triển có thể truy cập dữ liệu tài khoản, không cung cấp quyền truy cập vào thông tin về lượng người xem hồ sơ. API bị giới hạn ở các loại dữ liệu như:

  • Danh sách người theo dõi
  • Siêu dữ liệu hồ sơ người dùng
  • Lượt thích và bình luận trên file phương tiện
  • Thông tin chi tiết cho tài khoản doanh nghiệp và nhà sáng tạo (như số lượt hiển thị, số lượt tiếp cận)

Không nơi nào trong tài liệu của Instagram có điểm cuối để truy xuất dữ liệu lượt truy cập hồ sơ, đây là một quyết định có chủ ý từ phía Meta. Điều này có nghĩa là bất kỳ dịch vụ bên thứ ba nào tuyên bố tiết lộ ai đã xem hồ sơ đều đang sử dụng các phương pháp thu thập dữ liệu trái phép hoặc đang tạo ra kết quả giả mạo.

2. Rủi ro bảo mật và quyền riêng tư

Các ứng dụng này yêu cầu đăng nhập bằng chi tiết tài khoản Instagram, cấp cho chúng quyền truy cập trực tiếp vào tài khoản. Không cần phải nói, đây là một rủi ro lớn có thể dẫn đến:

Instagram cảnh báo rõ ràng(cửa sổ mới) về việc chia sẻ thông tin đăng nhập với các ứng dụng chưa xác minh, nêu rõ rằng “các ứng dụng bên thứ ba không tuân thủ nguyên tắc của chúng tôi có thể gây nguy hiểm cho bảo mật tài khoản. Chúng tôi khuyên nên xóa bỏ chúng.”

3. Có thể bị cấm tài khoản

Điều khoản sử dụng(cửa sổ mới) của Meta nêu rõ rằng:

“Không được truy cập hoặc thu thập dữ liệu từ các Sản phẩm của chúng tôi bằng phương tiện tự động (khi chưa được sự cho phép trước của chúng tôi) hoặc cố gắng truy cập dữ liệu không có quyền truy cập. Chúng tôi có thể vô hiệu hóa hoặc xóa tài khoản nếu vi phạm điều khoản.”

Và Chính sách nền tảng Meta(cửa sổ mới) nêu rõ:

“Các ứng dụng không được lưu trữ hoặc lưu bộ nhớ đệm thông tin đăng nhập Instagram. Các ứng dụng gây hiểu lầm cho người dùng hoặc thu thập dữ liệu trái phép sẽ bị xóa và quyền truy cập có thể bị thu hồi vĩnh viễn.”

Điều này có nghĩa là việc sử dụng các ứng dụng như vậy không chỉ có nguy cơ bị đình chỉ hoặc xóa tài khoản mà thậm chí có thể dẫn đến hành động pháp lý từ Meta.

Cách chặn một Instagram stalker

Nếu lo ngại về việc bị theo dõi ngầm trên Instagram, có một số bước có thể thực hiện.

1. Đặt hồ sơ Instagram ở chế độ riêng tư

Nếu tài khoản Instagram ở chế độ công khai, bất kỳ ai cũng có thể xem các bài đăng và theo dõi tài khoản, trong khi việc chuyển sang tài khoản riêng tư sẽ giới hạn chế độ hiển thị, chỉ những người được phê duyệt làm người theo dõi mới có thể xem. Chuyển sang hồ sơ riêng tư có thể tăng cường quyền riêng tư và giảm thiểu sự chú ý không mong muốn từ người lạ. Tuy nhiên, việc này cũng giới hạn phạm vi tiếp cận đối tượng, nghĩa là đây không phải là lựa chọn tối ưu cho nhà sáng tạo hoặc tài khoản Instagram sử dụng vì mục đích kinh doanh.

Cách thiết lập hồ sơ ở chế độ riêng tư:

1. Mở ứng dụng Instagram và mở tab Hồ sơ (chạm vào biểu tượng hồ sơ ở góc dưới cùng bên phải).

2. Đi tới ☰ → Ai có thể xem tài khoản → Quyền riêng tư của tài khoản.

Thiết lập hồ sơ Instagram ở chế độ riêng tư 1

3. Gạt công tắc Tài khoản riêng tư sang bật.

Thiết lập hồ sơ Instagram ở chế độ riêng tư 2

2. Chặn một người theo dõi cụ thể

Nếu biết (hoặc nghi ngờ) danh tính của kẻ theo dõi trên Instagram, có thể chặn tài khoản đó. Cách thực hiện:

1. Mở ứng dụng Instagram và mở tab Hồ sơ (chạm vào biểu tượng hồ sơ ở góc dưới cùng bên phải).

2. Trên thanh chỉ số, chạm vào người theo dõi.

Chặn một người theo dõi cụ thể 1

3. Tìm tài khoản muốn chặn và chọn tài khoản đó. Để chọn giải pháp ít triệt để hơn, chạm vào Xóa để hủy theo dõi.

Chặn một người theo dõi cụ thể 2

4. Trên trang hồ sơ của người đó, chọn ⋯.

Chặn một người theo dõi cụ thể 3

5. Chạm vào Chặn. Nếu muốn báo cáo ai đó, chạm vào Báo cáo và làm theo hướng dẫn.

Chặn một người theo dõi cụ thể 4

Tìm hiểu xem có ai đã chặn bạn trên Instagram hay không.

Những cách khác để tránh Instagram stalker

1. Phê duyệt người theo dõi một cách thủ công

Tránh chấp nhận yêu cầu từ các hồ sơ lạ hoặc tài khoản đáng ngờ, chẳng hạn như không có bài đăng, tên người dùng mơ hồ hoặc ảnh sao chép. Từ chối hoặc bỏ qua yêu cầu từ các tài khoản không có kết nối với danh bạ thực tế, hoặc không phù hợp với đối tượng nội dung thông thường.

2. Thường xuyên kiểm tra danh sách người theo dõi

Thường xuyên xem lại danh sách người theo dõi và xóa những ai không quen biết hoặc không tin tưởng.

3. Ẩn tất cả Tin và video Trực tiếp đối với ai đó

Có thể ngăn một người cụ thể xem Tin và video Trực tiếp. Để thực hiện việc này, đi tới tab Hồ sơ → ☰ → Ai có thể xem nội dung → Ẩn tin và video trực tiếp → và chọn những người trong danh sách người theo dõi muốn ngăn xem Tin và video Trực tiếp. Chạm vào Xong khi hoàn tất.

Ẩn tất cả tin và video trực tiếp đối với ai đó

4. Ẩn một Tin cụ thể đối với ai đó

Nếu chỉ muốn ngăn một người xem một tin cụ thể, để ẩn Tin đối với người đó, hãy đi tới Tin của bạn → Hoạt động → chạm vào ⋯ bên cạnh người xem muốn chặn → Ẩn tin của bạn.

Ẩn một tin cụ thể đối với ai đó

5. Tránh chia sẻ thông tin cá nhân

Không đưa số điện thoại, trường học, địa chỉ nhà riêng hoặc email(cửa sổ mới) vào hồ sơ (trừ khi cần thiết cho công việc kinh doanh). Một điều ít rõ ràng hơn là hãy chọn lọc nội dung tin và phần đáng chú ý(cửa sổ mới), vì những nội dung này có thể tiết lộ thói quen hoặc lịch trình cá nhân (chẳng hạn như quãng đường đi làm hàng ngày hoặc các địa điểm yêu thích), từ đó có khả năng tạo điều kiện cho kẻ theo dõi trên Instagram trở thành kẻ theo dõi ngoài đời thực.

6. Tránh chia sẻ thông tin vị trí

Tương tự, không gắn thẻ vị trí hiện tại trong các bài đăng hoặc Tin, đặc biệt là trong thời gian thực. Ngoài ra, cũng nên tránh hiển thị các địa danh dễ nhận biết trong nội dung cá nhân.

7. Sử dụng 2FA

Đảm bảo tài khoản không bị hack bằng cách bật xác thực hai yếu tố(cửa sổ mới) (2FA). Để thực hiện việc này, đi tới tab Hồ sơ → ☰ → Trung tâm tài khoản → Cài đặt tài khoản → Mật khẩu và bảo mật → Đăng nhập & khôi phục → Xác thực hai yếu tố và làm theo hướng dẫn.

Lời kết: Luôn cảnh giác, luôn kiểm soát

Điểm mấu chốt là, ngoài Tin (biến mất sau 24 giờ) và video Trực tiếp (khi đang phát trực tiếp), không có cách nào để biết ai đang theo dõi ngầm Instagram của bạn, và giờ đây những người đăng ký Plus có thể xem Tin mà bạn hoàn toàn không hề hay biết. Đối với hầu hết mọi người (những ai không phải là nhà sáng tạo hoặc không sử dụng nền tảng vì mục đích kinh doanh), cách hiệu quả nhất để kiểm soát những ai có thể xem thông tin cá nhân là chuyển tài khoản sang chế độ cá nhân để chỉ những người thực sự quen biết mới có thể truy cập.

Nếu thực sự cần một tài khoản công khai, hãy luôn cảnh giác và sử dụng các công cụ do Instagram cung cấp để hạn chế hoặc chặn những người theo dõi không mong muốn. Ngoài ra, hãy lưu ý đến những quyết định gần đây của Meta gây ảnh hưởng xấu đến quyền riêng tư, bao gồm chấm dứt mã hóa đầu cuối trên Instagram(cửa sổ mới), triển khai tính năng “Bản đồ bạn bè”(cửa sổ mới) và cho phép mọi người sử dụng tính năng Tạo ảnh bằng AI Muse của Instagram để tạo nội dung AI dựa trên ảnh của người khác khi chưa được sự đồng ý(cửa sổ mới), một động thái chỉ bị rút lại sau phản ứng dữ dội từ công chúng.

Suy cho cùng, mục đích chính của mạng xã hội là chia sẻ thông tin về bản thân. Và việc này hoàn toàn khả thi, miễn là thông tin chia sẻ mang tính chủ động và thận trọng. Để đảm bảo không vô tình chia sẻ thông tin về bản thân ở những nơi khác, hãy sử dụng các công cụ bảo mật quyền riêng tư như một dịch vụ VPN tốt.