ได้เคยแชร์ตัวเลือกยอดนิยมสำหรับ ทางเลือก YouTube แบบส่วนตัว และ ทางเลือก WhatsApp แบบส่วนตัว(หน้าต่างใหม่) ไปแล้ว ในตอนนี้ จะมาเจาะลึกเกี่ยวกับทางเลือก Zoom แบบฟรีที่ดีที่สุดซึ่งเคารพความเป็นส่วนตัว
Zoom คือแพลตฟอร์มการประชุมทางวิดีโอที่เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายในช่วงแรกๆ ของการระบาดใหญ่ของโควิด-19 บริการนี้ใช้งานได้ฟรี (มีข้อจำกัด) ใช้งานง่าย เสถียร และให้คุณภาพวิดีโอที่ยอดเยี่ยมแม้จะใช้ความเร็วในการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตที่ไม่สูงมากนัก
อย่างไรก็ตาม ความเชื่อมั่นในแพลตฟอร์มนี้เริ่มสั่นคลอนเนื่องจากข้อกังวลด้านความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย ซึ่งรวมถึงการแชร์ข้อมูลกับบุคคลที่สามโดยไม่ได้รับความยินยอมอย่างชัดเจนจากผู้ใช้ และปัญหาด้านความปลอดภัยที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความสามารถที่บุคคลภายนอกจะเข้ามาก่อกวนหรือ “zoombomb(หน้าต่างใหม่)” ในการประชุม Zoom ที่ควรจะเป็นแบบส่วนตัว ตลอดจนการขาดการเข้ารหัสลับจากต้นทางถึงปลายทาง และข้อมูลที่น่าจะสร้างความเสียหายมากที่สุดคือข่าวที่ว่า Zoom ได้ แชร์ข้อมูลกับ Facebook(หน้าต่างใหม่) แม้ว่าผู้ใช้จะไม่มีบัญชี Facebook ก็ตาม และแชร์ข้อมูล กับรัฐบาลจีน(หน้าต่างใหม่) ด้วย
แม้ว่าปัญหาเหล่านี้ส่วนใหญ่จะได้รับการแก้ไขหรือบรรเทาลงแล้ว (เช่น ยังคงเป็นไปได้ที่จะเกิด zoombombing(หน้าต่างใหม่) แต่ขั้นตอนความปลอดภัยที่เพิ่มเข้ามาทำให้มีโอกาสเกิดขึ้นน้อยลงมาก) แต่ก็ยังคงมีข้อกังวลเกี่ยวกับ Zoom โดยบริษัทยังคง เก็บรวบรวมและขายข้อมูลผู้ใช้ที่ “ระบุตัวตนไม่ได้”(หน้าต่างใหม่) ให้กับพันธมิตรด้านการวิเคราะห์และการโฆษณา และในเดือนสิงหาคม 2023 บริษัทต้องยกเลิกข้อตกลงการใช้บริการฉบับใหม่ที่ดูเหมือนจะอนุญาตให้บริษัท นำข้อมูลของผู้ใช้ไปฝึกฝนโมเดล generative AI(หน้าต่างใหม่) นอกจากนี้ บริษัทยังเป็นแบบปิดซอร์ส จึงไม่อาจแน่ใจได้เลยว่าโปรแกรมกำลังทำอะไรอยู่จริงๆ
ในบทความนี้ จะพาไปดูทางเลือก Zoom แบบส่วนตัว 4 ทางเลือก:
สิ่งที่ควรพิจารณาในคู่แข่งของ Zoom
ที่ Proton VPN มีการเคารพความเป็นส่วนตัวเสมอ แอปที่มีให้บริการเป็นแบบโอเพนซอร์ส ไม่มีการนำข้อมูลไปขายอย่างแน่นอน (ซึ่งมีเก็บข้อมูลไว้เพียงน้อยมาก) และไม่มีการแสดงโฆษณา และคาดหวังว่าแอปและบริการอื่นๆ จะแสดงความเคารพในแบบเดียวกันนี้เช่นกัน
ด้วยเหตุนี้ จึงจะไม่มีการแนะนำทางเลือก “ฟรี” แทน Zoom เช่น Facebook Messenger, WhatsApp หรือ Google Meet แม้ว่าจะได้รับความนิยมและมีความเสถียรในทางเทคนิค แต่บริการเหล่านี้ส่งผลเสียต่อความเป็นส่วนตัวอย่างชัดเจน (ซึ่งแย่กว่า Zoom มากเสียอีก) คุณลักษณะสำคัญที่มองหาจากทางเลือกอื่นของ Zoom ได้แก่:
- โอเพนซอร์ส: หมายถึงทุกคนสามารถตรวจสอบรหัสเพื่อรับประกันว่าไม่มีบั๊ก และทำงานเฉพาะสิ่งที่ควรจะทำเท่านั้น
- การเข้ารหัสลับจากต้นทางถึงปลายทาง (E2EE): ช่วยให้มั่นใจว่าเฉพาะผู้ใช้และผู้อื่นที่ได้รับเชิญเข้าร่วมแชทเท่านั้นที่สามารถเข้าถึงสิ่งที่เกิดขึ้นในการแชทได้
เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้ารหัสลับจากต้นทางถึงปลายทาง(หน้าต่างใหม่)
ทางเลือก Zoom ที่ดีที่สุด
1. Jitsi Meet
ข้อดี
- โอเพนซอร์ส
- ฟรี
- ทำงานในเบราว์เซอร์
- E2EE สำหรับผู้เข้าร่วมสูงสุด 50 คน
- สามารถโฮสต์ด้วยตนเองได้
- การแชร์หน้าจอ
ข้อเสีย
- ผู้จัดประชุมต้องเข้าสู่ระบบด้วยบัญชี Gmail, Facebook หรือ GitHub
- ทำงานได้ไม่สมบูรณ์บน Firefox จากการทดสอบ
Jitsi Meet เป็นคู่แข่งของ Zoom แบบฟรีและเป็นโอเพนซอร์ส แม้จะมีให้บริการในรูปแบบแอปสำหรับ iPhone, iPad, อุปกรณ์ Android (รวมถึงบน F-Droid) และบนเดสก์ท็อป (เป็นแอป Electron) แต่คุณสมบัติที่โดดเด่นที่สุดคือความสามารถในการโทรวิดีโอผ่านเบราว์เซอร์ได้โดยตรงโดยไม่จำเป็นต้องติดตั้งโปรแกรมใดๆ
ในการเริ่มโทรวิดีโอ เพียงไปที่เว็บไซต์ เริ่มต้นเซสชัน และแชร์ลิงก์การประชุมกับผู้ติดต่อ โดยค่าเริ่มต้น แพลตฟอร์มจะสร้างชื่อแบบสุ่มที่ไม่ซ้ำกันสำหรับห้องประชุมแต่ละห้องเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ที่ไม่พึงประสงค์เข้ามาก่อกวนการสนทนา (zoombombing) สามารถเลือกตั้งชื่อห้องประชุมที่กำหนดเองได้ และสามารถป้องกันข้อมูลความปลอดภัยด้วยรหัสผ่านเพื่อเพิ่มการปกป้องอีกชั้นหนึ่ง
ปัจจุบัน Jitsi รองรับ E2EE สำหรับการโทรแบบกลุ่มที่มีผู้เข้าร่วมสูงสุด 50 คน โดยค่าเริ่มต้นจะใช้ความละเอียดวิดีโอระดับ HD (720p) แต่สามารถเพิ่มเป็น 1440p ได้โดยการแก้ไขไฟล์กำหนดค่า อย่างไรก็ตาม จากการทดสอบ พบว่าวิดีโอและเสียงจะทำงานได้อย่างถูกต้องก็ต่อเมื่อผู้เข้าร่วมทุกคนใช้เบราว์เซอร์ที่ใช้พื้นฐานจาก Chrome เท่านั้น (ไม่ใช่ Firefox)
จนถึงเดือนสิงหาคม 2023 Jitsi เคยรองรับการจัดประชุมทางไกลแบบไม่ระบุตัวตน อย่างไรก็ตาม เพื่อตอบสนองต่อการใช้งานแพลตฟอร์มในทางที่ผิด (เช่น การแพร่ภาพ CSAM ระหว่างการประชุมทางวิดีโอ) ในปัจจุบันการประชุมทั้งหมดจะต้องมีผู้ดูแลการประชุม ซึ่งจะต้องเข้าสู่ระบบด้วยบัญชี Gmail, Facebook หรือ GitHub หากมีข้อกังวลในเรื่องนี้ ก็มีทางเลือกในการโฮสต์อินสแตนซ์ Jitsi ด้วยตัวเองได้เสมอ
Jitsi รองรับพื้นหลังเสมือนจริง ข้อความ การแชร์หน้าจอ และการผสานการทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มอื่นๆ อีกมากมาย
Jami
ข้อดี
- โอเพนซอร์ส
- ฟรี
- แบบกระจายศูนย์
- E2EE สำหรับผู้เข้าร่วมไม่จำกัดจำนวน
- พื้นหลังเสมือนจริง
- คำบรรยายแทนเสียง (สร้างโดย AI และประมวลผลในเครื่อง)
- ไม่มีการขอข้อมูลส่วนบุคคล
- รองรับการแชร์หน้าจอและการสตรีมสื่อ
ข้อเสีย
- ต้องดาวน์โหลดแอป
- คุณภาพวิดีโออาจแตกต่างกันไป
- ต้องใช้ VPN เพื่อความเป็นส่วนตัวที่ดียิ่งขึ้น
Jami เป็นแพลตฟอร์มวิดีโอแชทแบบกระจายศูนย์ ฟรี และเป็นโอเพนซอร์ส (FOSS) ที่ใช้เทคโนโลยี peer-to-peer (คล้ายกับที่ไคลเอนต์ BitTorrent ใช้) เพื่อลบความจำเป็นในการใช้เซิร์ฟเวอร์ส่วนกลางหรือการโฮสต์โดยบุคคลที่สามออกไป ไม่จำเป็นต้องมีข้อมูลส่วนบุคคลในการสร้างบัญชี และไม่มีการแสดงโฆษณา
“swarms” ที่เข้ารหัสลับจากต้นทางถึงปลายทาง (การแชทกลุ่ม) สามารถรองรับผู้เข้าร่วมได้ไม่จำกัดจำนวน โดยรองรับความละเอียดวิดีโอสูงสุด 1280×960 พิกเซล อย่างไรก็ตาม เนื่องจากลักษณะแบบ P2P ของโครงสร้างพื้นฐานของ Jami คุณภาพการโทรจึงขึ้นอยู่กับคุณภาพของการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตของผู้เข้าร่วมแต่ละคนเป็นอย่างมาก
ผู้เข้าร่วมทุกคนต้องดาวน์โหลดแอป Jami ซึ่งมีให้บริการในทุกแพลตฟอร์มหลัก (รวมถึงบน F-Droid และแม้กระทั่งบน Android TV) รองรับการแชร์หน้าจอ การสตรีมสื่อ ตลอดจนการบันทึกเสียงและวิดีโอได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งค่าเพิ่มเติม และส่วนขยายทั้งห้าของ Jami สามารถเพิ่มฟังก์ชันการทำงานเพิ่มเติมได้ เช่น พื้นหลังเสมือนจริง คำบรรยายแทนเสียงที่สร้างโดย AI ซึ่งทำงานในเครื่องโดยตรงบนอุปกรณ์ และแม้แต่ฟิลเตอร์เสียงสะท้อน (reverb) สำหรับเซสชันดนตรีออนไลน์
เนื่องจากไม่มีเซิร์ฟเวอร์ส่วนกลาง จึงไม่มีผู้ใดเก็บรวบรวมหรือจัดเก็บข้อมูลเมตาของผู้ใช้ อย่างไรก็ตาม ในฐานะที่เป็นเทคโนโลยีแบบ peer-to-peer ซึ่งเชื่อมต่อโดยตรงกับเครื่องอื่นในเครือข่าย ผู้ใช้ Jami คนอื่นๆ ที่เชื่อมต่อด้วยจะสามารถมองเห็นที่อยู่ IP ได้ หากมีข้อกังวลในเรื่องนี้ สามารถซ่อนที่อยู่ IP ได้โดยใช้ VPN
Signal
ข้อดี
- ฟรี
- โอเพนซอร์ส
- ขึ้นชื่อเรื่องความปลอดภัย
- E2EE สำหรับผู้เข้าร่วมสูงสุด 40 คน
- ปัจจุบันรองรับชื่อผู้ใช้
- การแชร์หน้าจอ (เฉพาะแอปเดสก์ท็อปเท่านั้น)
ข้อเสีย
- คุณภาพวิดีโออาจไม่ใช่ระดับที่ดีที่สุด
- ชุดคุณสมบัติมีจำกัด
Signal เป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดีในฐานะ แอปส่งข้อความที่ปลอดภัย(หน้าต่างใหม่) แบบโอเพนซอร์ส แต่ปัจจุบันยังสามารถใช้จัดการแชทกลุ่มที่มีผู้เข้าร่วมสูงสุด 40 คนได้ด้วยเช่นกัน ซึ่งใช้โปรโตคอล Signal เดียวกันที่ได้รับการ ตรวจสอบแล้ว(หน้าต่างใหม่) และเป็นที่ ยอมรับอย่างกว้างขวาง(หน้าต่างใหม่) ซึ่งใช้ในการรักษาความปลอดภัยสำหรับการแชทด้วยข้อความ แม้ว่าคุณภาพวิดีโอบน Signal จะเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ใช้บ่นอยู่บ่อยครั้ง แต่ก็สามารถทำงานได้ตามปกติ
แม้ว่าเริ่มแรกจะได้รับการออกแบบมาให้เป็นแอปส่งข้อความสำหรับอุปกรณ์เคลื่อนที่ แต่ Signal ก็มีให้บริการในรูปแบบแอปเดสก์ท็อปสำหรับ Windows, macOS และ Linux พร้อมการรองรับการแชร์หน้าจอ
Signal แทบจะไม่เก็บข้อมูลเมตาใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้งานแอปเลย จะเก็บเพียงแค่ “วันที่และเวลาที่ผู้ใช้ลงทะเบียนกับ Signal และวันสุดท้ายที่มีการเชื่อมต่อของผู้ใช้กับบริการ Signal” ซึ่งข้อกล่าวอ้างนี้ได้รับการ พิสูจน์แล้วในชั้นศาล(หน้าต่างใหม่)
โปรโตคอล Signal ได้รับการตรวจสอบโดยบุคคลที่สามหลายครั้ง แต่ตัวแอปเองยังไม่ได้รับการตรวจสอบ และยังมี ข้อกังวลด้านความปลอดภัย(หน้าต่างใหม่) บางประการเกี่ยวกับการพึ่งพา Intel Software Guard Extensions (SGX) ของ Signal ในทางทฤษฎี สิ่งนี้อาจส่งผลให้ข้อมูลเมตาและข้อมูลของผู้ใช้ (แต่ไม่ใช่ข้อความ หรือน่าจะรวมถึงการโทรวิดีโอด้วย) ถูกโจมตีในระดับเซิร์ฟเวอร์ เรื่องนี้เป็นข้อกังวลเฉพาะเนื่องจาก Signal ใช้ Amazon Web Services (AWS) ในการโฮสต์โครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งต้องปฏิบัติตามข้อเรียกร้องทางกฎหมายจากรัฐบาลสหรัฐฯ
อย่างไรก็ตาม เมื่อไม่นานมานี้ Signal ได้แก้ไขหนึ่งในข้อวิพากษ์วิจารณ์ที่รุนแรงที่สุดที่มีต่อบริการนี้: นั่นคือการค้นหารายชื่อผู้ติดต่อกำหนดให้ต้องแชร์หมายเลขโทรศัพท์จริงกับผู้ใช้ Signal คนอื่นๆ แม้ว่าจะยังต้องลงทะเบียนด้วยหมายเลขโทรศัพท์ที่ใช้งานได้จริง แต่ ในตอนนี้สามารถเชื่อมต่อกับผู้อื่นได้โดยใช้เพียงแค่ชื่อผู้ใช้เท่านั้น(หน้าต่างใหม่) และยังสามารถควบคุมวิธีที่ผู้อื่นจะใช้ค้นหาด้วยหมายเลขโทรศัพท์ได้อีกด้วย
Nextcloud Talk
ข้อดี
- ฟรี (แต่อาจมีค่าใช้จ่ายในส่วนของโฮสต์)
- โอเพนซอร์ส
- โฮสต์ด้วยตนเอง
- รองรับผู้เข้าร่วมสูงสุดประมาณ 40 คน
- รวมการทำงานเข้ากับระบบนิเวศ Nextcloud ที่เหลือได้อย่างราบรื่น
- รองรับการแชร์หน้าจอและการทำงานร่วมกับระบบส่งข้อความอื่นๆ
ข้อเสีย
- การโฮสต์ด้วยตนเองต้องใช้ทักษะทางเทคนิคในระดับหนึ่ง
- ไม่เข้ารหัสแบบ E2EE (ซึ่งจะเป็นปัญหาเฉพาะในกรณีที่ไม่ได้โฮสต์ด้วยตนเองเท่านั้น)
- การเชื่อมต่อใช้เวลานานใช่หรือไม่?
Nextcloud คือแพลตฟอร์มโอเพนซอร์สสำหรับโฮสต์บริการออนไลน์ด้วยตนเอง เช่น พื้นที่จัดเก็บข้อมูลบนคลาวด์ อีเมล และปฏิทิน Nextcloud Talk เป็นส่วนหนึ่งของชุดโปรแกรม Nextcloud Hub ที่ให้บริการฟังก์ชันการแชทและการโทรวิดีโอ
ซอฟต์แวร์ Nextcloud Hub (ซึ่งรวม Nextcloud Talk ไว้ด้วย) นั้นให้บริการฟรี แต่การตั้งค่าให้ทำงานบนฮาร์ดแวร์ของตนเองหรือฮาร์ดแวร์ที่เช่ามานั้นต้องใช้ความสามารถทางเทคนิคบางประการ อย่างไรก็ตาม สามารถชำระเงินให้กับบริการของบุคคลที่สาม (รวมถึง Nextcloud GmbH. ซึ่งดำเนินงานในส่วนการค้า) เพื่อให้ช่วยโฮสต์ชุดโปรแกรมให้ได้
มีแอปพร้อมใช้งานสำหรับแพลตฟอร์มหลักๆ ทั้งหมด หรือสามารถใช้ Nextcloud Hub ในเบราว์เซอร์ได้ นอกจากนี้ยังสามารถเชิญผู้ใช้ที่ไม่ได้ใช้งาน Nextcloud มาร่วมแชทวิดีโอได้ด้วยการแชร์ URL ซึ่งจะช่วยให้ผู้ใช้เหล่านั้นสามารถเข้าร่วมผ่านเบราว์เซอร์ได้
ทราฟฟิกทั้งหมดได้รับการเข้ารหัสระหว่างรับส่ง (โดยใช้ HTTPS(หน้าต่างใหม่)) แต่ Nextcloud Talk ไม่ได้เข้ารหัสลับจากต้นทางถึงปลายทาง อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้จะไม่ใช่ปัญหาหากโฮสต์เซิร์ฟเวอร์ด้วยตนเองซึ่งเป็นเซิร์ฟเวอร์ที่เซสชัน Nextcloud Talk ทำงานอยู่ (หรือในฐานะแขก หากเชื่อถือผู้ให้บริการโฮสต์) อย่างไรก็ตาม โปรดทราบว่าหากโฮสต์ Nextcloud ใช้ผู้ให้บริการบุคคลที่สามเพื่อโฮสต์อินสแตนซ์ Nextcloud ผู้ให้บริการรายนั้นก็อาจเข้าถึงเซสชันการแชทได้
วิดีโอมีความละเอียดระดับ HD เป็นค่าเริ่มต้น และรองรับการแชร์หน้าจอ การทำงานร่วมกันกับแพลตฟอร์มแอปส่งข้อความอื่นๆ รวมถึงการทำงานร่วมกันอย่างใกล้ชิดกับแอปอื่นๆ ในชุดโปรแกรม Nextcloud ดูเหมือนว่าจะไม่มีการจำกัดจำนวนผู้เข้าร่วมอย่างเข้มงวด แต่จากข้อมูลของผู้ใช้ระบุว่า หากมีผู้เข้าร่วมเกิน 40 คนอาจก่อให้เกิดปัญหาได้
ได้ทำการทดสอบ Nextcloud Talk โดยใช้เซิร์ฟเวอร์สาธิต ซึ่งในภาพรวมทำงานได้ดี แม้ว่าเวลาในการเชื่อมต่อจะช้า (ในบางกรณีอาจใช้เวลาหลายนาที โดยเฉพาะจากอุปกรณ์เคลื่อนที่) อย่างไรก็ตาม นี่อาจเป็นเพียงเพราะข้อจำกัดของเซิร์ฟเวอร์สาธิตเท่านั้น
บทสรุปส่งท้าย – แอปเหล่านี้เป็นแอปที่ยอดเยี่ยมเช่นเดียวกับ Zoom
ทางเลือกอื่นแทน Zoom ที่กล่าวถึงในบทความนี้ล้วนเป็นโอเพนซอร์สและใช้งานได้ฟรี แต่ก็มีจุดเน้นที่แตกต่างกันอย่างมาก หากใช้งาน Signal อยู่แล้วและต้องการเพียงแค่สนทนาทางวิดีโอกับเพื่อนและเพื่อนร่วมงานอย่างรวดเร็ว Signal ก็สามารถตอบโจทย์นั้นได้เป็นอย่างดี และหากต้องการโฮสต์บริการออนไลน์ของตนเองด้วยตนเอง Nextcloud Talk ก็เป็นตัวเลือกที่แนะนำเป็นอย่างยิ่ง
Jitsi เป็นทางเลือกที่ยอดเยี่ยมในการใช้งานแทน Zoom แม้ว่าจะจำกัดผู้เข้าร่วมไว้ที่ 50 คนก็ตาม ในบางแง่มุม การที่ไม่สามารถโฮสต์การประชุม Jitsi แบบไม่เปิดเผยตัวตนได้อีกต่อไปอาจเป็นเรื่องที่น่าผิดหวัง แต่ (โชคร้ายที่) มีเหตุผลที่ดีสำหรับการเปลี่ยนแปลงนี้ นอกจากนี้ยังสามารถโฮสต์เซิร์ฟเวอร์ Jitsi ของตนเองได้ตลอดเวลาตามต้องการ
Jami เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ยอดเยี่ยมในการใช้งานแทน Zoom โดยมาพร้อมคุณสมบัติการใช้งานที่ครบครัน และด้วยสถาปัตยกรรมแบบ P2P จึงไม่จำกัดจำนวนผู้เข้าร่วมในการโทรวิดีโอ แม้ว่าลักษณะการกระจายศูนย์ของ Jami อาจทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความเสถียรและคุณภาพการโทร แต่จากการทดสอบก็พบว่าทำงานได้ดี
