1 lipca 2026 r. w Wietnamie weszły w życie nowe przepisy, które nakładają kary na użytkowników mediów społecznościowych(nowe okno) uznanych przez rząd za udostępniających sfabrykowane lub fałszywe informacje. W kolejnych tygodniach projekt Proton VPN Observatory odnotował gwałtowny wzrost liczby rejestracji w naszej usłudze VPN (+150% powyżej poziomu odniesienia i trzykrotność liczby odnotowanej na początku miesiąca).
Warto zauważyć, że liczba rejestracji zaczęła gwałtownie rosnąć 7 lipca, kiedy lokalne media szeroko opisały pierwszą odnotowaną grzywnę(nowe okno) nałożoną na mocy dekretu (2,5 miliona VND dla mieszkańca prowincji Lào Cai za niegrzeczny komentarz na Facebooku skierowany do lokalnej policji).
Co się stało?
Rząd Wietnamu nakłada obecnie kary finansowe na osoby, które udostępniają w mediach społecznościowych treści zdefiniowane przez niego jako sfabrykowane, fałszywe, zniekształcone lub zniesławiające. Struktura kar obejmuje dwa poziomy:
- 20–30 milionów VND (około 794–1190 $) za udostępnianie treści uznanych za szkodzące reputacji organów państwowych lub organizacji bądź czci i godności osób fizycznych. Kategoria ta obejmuje również publikowanie drastycznych obrazów pełnych przemocy, nieautoryzowane udostępnianie artykułów dziennikarskich lub utworów twórczych chronionych prawem autorskim, promowanie zakazanych towarów lub usług, błędne przedstawianie map terytorialnych Wietnamu lub linkowanie do treści zakazanych przez wietnamskie prawo.
- 30–50 milionów VND (około 1190–1984 $) za treści uznane za zniekształcające historię, negujące “osiągnięcia rewolucyjne”, podważające jedność narodową, obrażające religię, podżegające do dyskryminacji, powodujące wyciek tajemnic państwowych lub prywatnych informacji poniżej progu odpowiedzialności karnej bądź rozpowszechniające informacje wywołujące panikę publiczną lub zakłócające funkcjonowanie rządu (zakładając, że nie kwalifikują się one już do ścigania karnego).
Kilka z tych kategorii, takich jak “podważanie jedności narodowej”, “szkodzenie reputacji organizacji” czy “wywoływanie paniki publicznej”, jest wysoce niejednoznacznych i pozostawia ogromne pole do interpretacji. Jak ujęła to jedna z dysydenckich publikacji(nowe okno): “policja nadal decyduje, co jest prawdą”.
Inne czynniki mające wpływ
Korelacja oczywiście nie jest tym samym co udowodniony związek przyczynowo-skutkowy. Inne, mniej bezpośrednie wydarzenia, które prawdopodobnie przyczyniły się do tak gwałtownego wzrostu liczby rejestracji VPN, to między innymi:
Sprawa “Chuyện với Thanh”
Książka współzałożyciela FPT, Nguyễna Thành Nama, przedstawiająca w nowy sposób wczesne lata życia Hồ Chí Minha, została w czerwcu potępiona jako obrażająca narodowego przywódcę. Wydawca został ukarany grzywną, a działalność wydawnictwa zawieszona, po czym Namowi i jego koledze postawiono zarzuty karne(nowe okno) na mocy artykułu 117 (propaganda antypaństwowa). Państwowa telewizja potwierdziła aresztowania 7 lipca.
Blokada Roblox VNG
Lokalna wietnamska wersja Roblox(nowe okno) (prowadzona przez wydawcę VNG) ruszyła w pełni(nowe okno) 13 sierpnia 2026 roku, blokując około 80% gier, wyłączając czat i ograniczając dzienny czas gry do 3 godzin. Co nietypowe, uniemożliwiła ona również wietnamskim użytkownikom obchodzenie tych ograniczeń poprzez korzystanie z VPN w celu uzyskania dostępu do międzynarodowych serwerów Roblox.
Nie przedstawiono żadnego wyjaśnienia, dlaczego wprowadzono te zmiany, ale mogą one mieć związek z obawami, że Roblox mógłby zostać wykorzystany jako platforma komunikacyjna przez osoby chcące uniknąć kontroli rządowej.
Nic dziwnego, że nie spotkało się to z ciepłym przyjęciem(nowe okno). Należy jednak zauważyć, że chociaż ten incydent mógł pomóc w zwiększeniu świadomości na temat VPN, firma VNG dołożyła wszelkich starań, aby sieci VPN miały ograniczoną użyteczność w obchodzeniu tych ograniczeń.
Coraz bardziej represyjny reżim
Jasne jest, że wietnamski rząd staje się coraz mniej tolerancyjny wobec sprzeciwu — a w konsekwencji podejrzliwie podchodzi do mediów społecznościowych i podobnych kanałów (takich jak Roblox), za pośrednictwem których może się on szerzyć.
Jak zawsze najlepszym sposobem na ochronę Twojej aktywności online przed kontrolą rządu oraz dostęp do wolnej prasy międzynarodowej jest korzystanie z renomowanego VPN. Skorzystaj z naszego symulatora cenzury internetu, aby sprawdzić, które aplikacje i usługi online są blokowane na całym świecie.
