Trong 36 giờ qua, Proton VPN ghi nhận số lượt đăng ký từ Philippines tăng vọt. Ở mức cao nhất, số đăng ký theo giờ vượt 1.400% so với cùng giờ tuần trước, và tính theo ngày, tổng số đăng ký cao hơn gần 300% so với mức cơ sở. Đợt tăng này trùng khớp chặt chẽ với lệnh chặn Discord ngắn ngủi nhưng hỗn loạn của chính phủ Philippines.
Chuyện gì đã xảy ra?
Trong một chỉ thị ban hành ngày 21/09/2026, Trung tâm Điều phối và Điều tra Tội phạm Mạng Philippines (CICC) đã đưa ra tối hậu thư(cửa sổ mới) cho hai trong số các nền tảng cộng đồng lớn nhất thế giới: Reddit (mạng lưới các diễn đàn chủ đề, nơi người dùng đăng bài và bình chọn nội dung lên hoặc xuống) và Discord (được biết đến nhiều nhất như một mạng xã hội cho game thủ) được cho 24 giờ để chỉ định một đại diện tại địa phương, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ bị chặn truy cập đối với người dùng Philippines.
Động thái này diễn ra sau một loạt vụ xả súng tại trường học(cửa sổ mới) ở Philippines. Các vụ việc xảy ra tại Tacloban vào tháng 6, Zamboanga vào tháng 8, và vụ thứ ba tại Banga, South Cotabato vào ngày 18/09, khi một học sinh 16 tuổi nổ súng vào các học sinh khác rồi quay súng vào chính mình, khiến ba người thiệt mạng và tám người khác bị thương.
Reddit phản hồi nhanh chóng, khiến CICC cấp cho họ một(cửa sổ mới) gia hạn(cửa sổ mới) sau khi các quan chức của họ gặp cơ quan này và thảo luận về những cam kết bảo vệ trẻ em. Cuối cùng, Reddit thực tế chưa bao giờ bị chặn.
Tuy nhiên, phản hồi của Discord bị coi là chưa đủ, và vào ngày 23/09, các nhà mạng viễn thông bắt đầu chặn nó(cửa sổ mới). Trước áp lực này, Discord đã gặp CICC và đồng ý(cửa sổ mới) thiết lập sự hiện diện tại Philippines, chỉ định một đầu mối liên hệ tại địa phương và mở kênh phối hợp trực tiếp với nhà chức trách. Kết quả? Lệnh cấm đã chính thức được dỡ bỏ.
Một lệnh chặn chắp vá
Vì việc chặn được thực hiện theo từng mạng một, sự biến mất của Discord tại Philippines diễn ra chắp vá. Người dùng trên một số nhà mạng lớn mất hoàn toàn quyền truy cập, trong khi những người khác không bị ảnh hưởng. Chính sự thiếu nhất quán này gây hoang mang và lo lắng, vì không ai biết liệu cộng đồng, máy chủ và sinh kế của họ có còn ở đó vào ngày mai hay không.
Khi lệnh cấm được dỡ bỏ, tình trạng phân mảnh(cửa sổ mới) tương tự cũng diễn ra theo chiều ngược lại. Một số ISP khôi phục quyền truy cập chậm chạp không kém gì khi thu hồi, khiến người dùng không thể kết nối với Discord rất lâu sau khi lệnh chính thức được đảo ngược.
Đòn giáng vào giới lao động tự do
Discord chủ yếu được biết đến như một mạng xã hội cho game thủ, nhưng lệnh cấm nó tại Philippines gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với vẻ ngoài đó. Với hàng triệu người Philippines, Discord đã không còn là một ứng dụng chơi game từ lâu. Đây là nơi các lớp học trực tuyến vận hành kênh thảo luận, nơi các đội esports chia sẻ lịch đấu tập, và quan trọng nhất, là nơi một phần lớn nền kinh tế làm việc từ xa(cửa sổ mới) của đất nước này hoạt động.
Khi lệnh chặn ập đến, lực lượng lao động này thực sự bị cắt đứt khỏi sinh kế(cửa sổ mới). Các máy chủ địa phương khổng lồ như Barangay VA Helpdesk, Nexus và Jobcord, vốn hoạt động như bảng tin tuyển dụng, nơi đào tạo và mạng lưới hỗ trợ cho trợ lý ảo, trở nên không thể truy cập tùy theo ISP của người dùng. Cựu Thứ trưởng DICT Jeffrey Ian Dy ước tính lệnh cấm đe dọa nguồn thu nhập của ít nhất 15.000 người làm nghề tự do và trợ lý ảo Philippines(cửa sổ mới).
Phản ứng của những người lao động bị ảnh hưởng trải dài từ nỗi tuyệt vọng thầm lặng đến cơn giận dữ.
Diễn viên lồng tiếng kiêm nhà sáng tạo nội dung KiraKiraKat kể lại(cửa sổ mới) việc phải dựa vào Discord khi làm nghệ sĩ trong lĩnh vực phát triển game, một trong nhiều chuyên gia sáng tạo và làm việc từ xa bị cắt đứt giữa chừng dự án. Scam Watch Pilipinas, một nhóm tình nguyện chống lừa đảo, công khai phản đối lệnh chặn toàn diện, cảnh báo rằng nó ảnh hưởng đến các trợ lý ảo, người làm nghề tự do và nhân viên công nghệ cũng nhiều như “kẻ xấu”.
Phải công nhận rằng cuối cùng CICC đã thừa nhận sự gián đoạn do chính lệnh của mình gây ra, đưa ra lời xin lỗi công khai(cửa sổ mới) sau khi lệnh cấm được dỡ bỏ. Nhưng một lời xin lỗi, dù chân thành đến đâu, cũng không thể bù đắp một hạn chót bị lỡ với khách hàng, và cũng không giải thích được vì sao gánh nặng phải lách qua một lệnh hạn chế cứng rắn lại một lần nữa đè lên những người dân bình thường chỉ muốn làm việc và nuôi sống gia đình.
Đợt tăng vọt đăng ký Proton VPN
Dữ liệu của chúng tôi về số đăng ký theo giờ từ Philippines phản ánh rất sát mốc thời gian này.
Số đăng ký ở mức gần như bình thường (thậm chí có lúc giảm nhẹ dưới mức thông thường trong nhiều giai đoạn của ba tuần trước đó) cho đến cuối ngày 22/09, khi chúng bắt đầu tăng mạnh, có lúc vượt 1.400% so với cùng giờ tuần trước.
Tính theo ngày, con số này tương đương mức tăng gần 300% so với mức cơ sở.
Kiểu tăng vọt này là một mô hình quen thuộc. Mỗi khi một nền tảng được sử dụng rộng rãi bỗng trở nên không thể truy cập, mọi người tìm đến Proton VPN(cửa sổ mới) để lách qua lệnh chặn.
Một câu chuyện đang tiếp diễn
Vào thời điểm viết bài này, số đăng ký Proton VPN tại Philippines vẫn cao hơn nhiều so với mức cơ sở trước khi có lệnh chặn, ngay cả khi lệnh cấm đã chính thức được dỡ bỏ. Điều này có thể phản ánh việc khôi phục vẫn chưa đồng đều trên các mạng, cùng với việc một số người dùng vẫn duy trì kết nối để phòng ngừa.
Nếu quyền truy cập của bạn vào các dịch vụ mình dựa vào có thể bị can thiệp đột ngột, khó lường ở cấp độ mạng, Proton VPN có mặt trên mọi nền tảng. Gói miễn phí của chúng tôi không giới hạn dữ liệu, không lưu nhật ký và không quảng cáo, vì quyền truy cập internet mở không nên phụ thuộc vào nơi bạn sống hay nhà cung cấp ISP của bạn là ai.
